Kiểm định GIA: phát hiện số khắc giả trên kim cương tự nhiên

Phòng kiểm định GIA tại Mumbai (Ấn Độ) vừa ghi nhận một trường hợp khá hiếm: một viên kim cương tự nhiên được khắc số chứng thư GIA giả ở viền đá (girdle). Số khắc này mô phỏng chứng thư cũ của một viên kim cương khác có thông số gần như giống hệt. Ca này được công bố trong mục Lab Notes của tạp chí Gems & Gemology số mùa thu 2026.

Kiểm định kim cương: thông số khớp nhưng vẫn không phải viên cũ

Số khắc trên viên đá gửi đến trùng với một chứng thư GIA đã cấp trước đây cho viên kim cương 1,80 carat, nước màu H, độ tinh khiết VVS1, giác cắt Excellent. Khi kiểm tra lại, màu, độ tinh khiết, giác cắt và cả các phổ đo tiêu chuẩn như phổ hấp thụ hồng ngoại đều khớp, và viên đá được xác nhận là kim cương tự nhiên. Tuy vậy, các chuyên viên vẫn thấy những điểm lệch nhỏ: trọng lượng nhỉnh hơn mức đã ghi (1,80776 carat so với 1,80058 carat), kích thước cắt mài chênh nhẹ, và sơ đồ tạp chất (clarity plot) không trùng với chứng thư gốc.

Thiết bị Match iD và cách GIA xử lý chứng thư giả

Yếu tố quyết định là thiết bị Match iD của GIA. Máy này so ảnh dòng khắc trên viên đá với ảnh lưu trong cơ sở dữ liệu của viện, xét font chữ, vị trí, khoảng cách và cách các ký tự nằm trên các giác cạnh viền. Hai dòng khắc trông rất giống nhau bằng mắt thường, nhưng Match iD vẫn xác định chúng không khớp. Chỗ lệch dễ thấy nhất là vị trí chữ “A” so với giác cạnh bên dưới. Theo quy trình, GIA đã cấp chứng thư mới và xoá dòng khắc giả.

Trước đây, các vụ khắc giả số GIA mà viện ghi nhận thường dùng đá giả kim cương (simulant), kim cương nhân tạo hoặc kim cương đã xử lý để đội lốt kim cương tự nhiên. Ở ca này, viên đá cũng là kim cương tự nhiên nên GIA cho biết chưa rõ động cơ. Viện coi đây có thể là một dạng khai sai thông tin kim cương tự nhiên mới xuất hiện và cần tiếp tục theo dõi.

Góc nhìn An Thư

Ca này cho thấy chứng thư và dòng khắc trùng số chưa đủ để chắc viên đá trong tay đúng là viên đã được kiểm định, kể cả khi đó là kim cương tự nhiên. Khi mua kim cương có giá trị lớn kèm giấy GIA, nhất là từ người bán chưa quen, người mua Việt Nam nên đối chiếu kỹ trọng lượng, số đo và sơ đồ tạp chất với chứng thư. Nếu còn băn khoăn, có thể gửi lại đá cho phòng kiểm định để xác minh trước khi thanh toán.

Xem thêm tại An Thư: Bảng giá kim cương · Ưu đãi Đổi lớn tại An Thư

Nguồn tham khảo

GIA – Gems & Gemology, Jemini Sawant, Priyanka Yogesh Kadam, Sally Eaton-Magaña (2026-11-07). Bài được An Thư dịch và tóm lược từ bản gốc.