Kiểm định kim cương: CVD hồng 6 carat giả dạng đá thô

Trong chuyên mục Lab Notes của tạp chí Gems & Gemology số mùa thu 2026, Viện Đá quý Hoa Kỳ (GIA) công bố một ca kiểm định kim cương mới: viên kim cương nhân tạo CVD màu hồng nặng 6,06 carat đã bị gia công để trông như đá thô tự nhiên. GIA cho biết đây là trường hợp đầu tiên họ ghi nhận một viên CVD được cố ý biến đổi để có dạng tinh thể bát diện (octahedron) giống kim cương khai thác từ mỏ.

Kim cương nhân tạo CVD được mài và ăn mòn như đá thô

Viên đá được phòng thí nghiệm GIA tại New York kiểm tra. Nó có kích thước khoảng 9,19 × 8,52 × 10,67 mm, màu fancy pink, và nhìn bên ngoài giống một tinh thể bát diện đã bị hoà tan một phần (resorbed), với các mặt bo tròn. Trên một mặt còn có các vết ăn mòn hình tam giác (trigon) cỡ 100–200 micromet, vốn là dấu hiệu thường gặp trên đá thô tự nhiên.

Điểm bất thường là các cạnh của viên đá sắc hơn nhiều so với một tinh thể tự nhiên đã bị hoà tan. Theo GIA, viên đá nhiều khả năng được mài thành hình bát diện trước, sau đó mới được ăn mòn bề mặt để tạo vẻ tự nhiên. Đầu năm 2026, GIA từng ghi nhận một viên CVD gần không màu 6,87 carat cũng được tạo hình giống đá thô, nhưng ca mới tinh vi hơn vì có thêm lớp vân ăn mòn.

Phương pháp giám định xác định nguồn gốc nhân tạo

Hình dạng bên ngoài không đủ để kết luận, nên GIA dựa vào thiết bị chuyên sâu. Quang phổ cho thấy cặp vạch silicon-vacancy ở khoảng 736,6 và 736,9 nm, dấu hiệu đặc trưng của kim cương mọc bằng CVD. Ảnh DiamondView hiện rõ nhiều lớp tăng trưởng và vân sọc mảnh bên trong, đồng thời các vết ăn mòn chạy song song với hướng vân sọc, nghĩa là chúng do cấu trúc tăng trưởng nhân tạo chi phối.

Màu hồng cũng không phải tự nhiên. Các đỉnh hấp thụ cho thấy viên đá đã qua nhiều bước xử lý sau khi mọc: HPHT (nhiệt độ cao, áp suất cao), chiếu xạ và ủ nhiệt. GIA không công bố ai gửi mẫu và không có dấu hiệu viên đá từng được rao bán như kim cương tự nhiên.

Góc nhìn An Thư

Ca này cho thấy kỹ thuật làm giả ngày càng tinh vi, đánh lừa được cả mắt thường lẫn kinh nghiệm quan sát bề mặt, kể cả với đá thô. Với người mua tại Việt Nam, đặc biệt khi được chào kim cương màu hoặc đá “thô tự nhiên” giá hấp dẫn, nên yêu cầu giấy kiểm định từ phòng thí nghiệm uy tín và tra cứu số giấy trên hệ thống chính thức của đơn vị cấp.

Xem thêm tại An Thư: Bảng giá kim cương · Ưu đãi Đổi lớn tại An Thư

Nguồn tham khảo

IDEX Online, John Jeffay (2026-11-09). Bài được An Thư dịch và tóm lược từ bản gốc.