Kiểm định kim cương: viên CVD hồng giả đá thô tự nhiên

Kiểm định kim cương vừa ghi nhận một trường hợp khó: phòng lab New York của Viện Đá quý Hoa Kỳ (GIA) xác định một viên “đá thô” màu hồng 6,06 carat thực chất là kim cương nhân tạo CVD đã qua xử lý. Theo GIA, đây là ca đầu tiên viện này ghi nhận một viên CVD bị chủ ý tạo hình giống tinh thể bát diện tự nhiên.

Kim cương CVD giả đá thô: dấu vết đánh lừa mắt thường

Mẫu vật nặng 6,06 carat, kích thước 9,19 × 8,52 × 10,67 mm, nhìn như một tinh thể bát diện đã bị mài mòn trong tự nhiên. Bề mặt có các mặt bo tròn và những vết ăn mòn hình tam giác (trigon) cỡ 100–200 micromet, vốn thường được xem là dấu hiệu của kim cương thô tự nhiên.

Điểm bất thường nằm ở các cạnh sắc, và các vết trigon chỉ xuất hiện trên một mặt. GIA cho rằng viên đá được tạo hình trước, rồi nhiều khả năng được ăn mòn để có vẻ ngoài như đá tự nhiên.

Kiểm định nguồn gốc kim cương bằng phổ và DiamondView

Kết quả phân tích phổ ban đầu cho thấy màu Fancy pink đến từ quy trình xử lý nhiều bước: nhiệt độ cao áp suất cao (HPHT), chiếu xạ nhân tạo rồi ủ nhiệt. Các xét nghiệm tiếp theo mới làm rõ viên đá không có nguồn gốc tự nhiên.

• Phổ hồng ngoại xếp viên đá vào nhóm gần như type IIa. Kim cương tự nhiên type IIa thường có hình dạng bất định, nên một tinh thể bát diện rõ nét đã là điều bất thường.
• Phổ khả kiến – cận hồng ngoại cho thấy cặp đỉnh silicon-vacancy, đặc trưng của kim cương CVD, cùng các dải 575, 594 và 637 nm liên quan đến chiếu xạ và ủ nhiệt.
• Ảnh DiamondView hiện rõ nhiều lớp tăng trưởng, và các vết ăn mòn chạy cùng hướng với những đường vân trong các lớp này.

Trước đó, số Xuân 2026 của tạp chí Gems & Gemology từng đăng một mẫu CVD gần như không màu được tạo hình tương tự. Ca mới được GIA đánh giá là cho thấy cách mô phỏng đá thô tự nhiên ngày càng tinh vi, và chỉ dựa vào hình thái bề mặt có thể dẫn đến kết luận sai.

Góc nhìn An Thư

Người mua trang sức tại Việt Nam hiếm khi giao dịch kim cương thô, nhưng bài học vẫn áp dụng với mọi viên đá: vẻ ngoài “tự nhiên” không phải là bằng chứng về nguồn gốc. Với viên đá giá trị cao, nhất là kim cương màu, nên yêu cầu chứng thư của phòng kiểm định uy tín và đối chiếu thông tin trên chứng thư với chính viên đá.

Xem thêm tại An Thư: Bảng giá kim cương · Ưu đãi Đổi lớn tại An Thư

Nguồn tham khảo

Gems & Gemology (GIA), Kyaw Soe Moe, Wuyi Wang (2026-11-05). Bài được An Thư dịch và tóm lược từ bản gốc.