Kim cương nhân tạo Trung Quốc: từ trang sức sang chip AI

Kim cương nhân tạo của Trung Quốc đang bị ép giá vì nguồn cung tăng nhanh. Nhiều nhà sản xuất vì vậy tìm hướng đi mới là vật liệu công nghiệp, đặc biệt là tản nhiệt cho chip và trung tâm dữ liệu AI. Theo CafeF (đăng lại tin của Reuters), trang sức vẫn là mảng bán hàng lớn nhất hiện nay.

Nguồn cung kim cương nhân tạo tăng mạnh

Trung Quốc chiếm khoảng một nửa nguồn cung kim cương nhân tạo toàn cầu. Khoảng 80% sản lượng nằm ở tỉnh Hà Nam. Bài báo dự báo sản lượng của nước này tăng từ 28 triệu carat (2025) lên 52 triệu carat (2030).

Một ví dụ được nêu là nhà sản xuất Feng Canjun (nhà máy Jiaruifu). Năm 2025, nhà máy này làm ra khoảng 2 triệu carat, gấp 10 lần so với năm 2019. Khoảng 70% số đó dùng chế tác trang sức. Biên lợi nhuận gộp ở mảng đá quý ước tính 30–40%, còn mảng kim cương công nghiệp khoảng 50%. Vì thế ông đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa vật liệu chức năng lên trên 50% sản lượng và hạ mảng trang sức xuống tối đa 30%. Một doanh nghiệp khác là Henan Liliang Diamond dự kiến chuyển 1 tỷ NDT (khoảng 149 triệu USD) từ vốn mở rộng kim cương đá quý sang kim cương chức năng.

Kim cương nhân tạo làm mát chip AI

Tản nhiệt được xem là ứng dụng gần nhất có thể bán được. Lý do là các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ ngày càng nhiều điện. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mức tiêu thụ của trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng hơn gấp đôi, lên khoảng 945 TWh vào năm 2030. Một viện nghiên cứu ở Ninh Ba cho biết mô-đun tản nhiệt đồng kết hợp kim cương có thể tăng khả năng truyền nhiệt tới 80%. Lenovo cũng đã giới thiệu laptop dùng vật liệu tản nhiệt này tại Trung Quốc.

Tuy vậy, việc dùng kim cương làm chất bán dẫn thực thụ còn xa. Loại này đòi hỏi độ tinh khiết cao hơn nhiều. Một số thông tin về Huawei và TSMC cũng chỉ là tin từ truyền thông Trung Quốc, bài báo không xác minh. Ngoài ra, Bắc Kinh đã đưa công nghệ sản xuất kim cương nhân tạo vào diện kiểm soát xuất khẩu từ năm 2024. Việc triển khai, vốn dự kiến năm 2025, đã bị hoãn một năm theo thỏa thuận Mỹ – Trung.

Góc nhìn An Thư

Nguồn cung kim cương nhân tạo lớn và giá chịu áp lực cho thấy người mua có thêm lựa chọn, nhưng giá trị bán lại của loại đá này cần được cân nhắc kỹ. Khi chọn mua, khách hàng nên yêu cầu giấy kiểm định ghi rõ nguồn gốc tự nhiên hay nhân tạo. Nếu chuyển đổi sang công nghiệp tiếp tục, thị trường trang sức có thể thay đổi, nhưng bài báo chưa đưa số liệu giá cụ thể nên cần theo dõi thêm.

Nguồn tham khảo

CafeF (theo Reuters), Hà Thu (2026-10-28). Nội dung được An Thư tóm lược từ bài gốc.