De Beers sắp đổi chủ: Botswana muốn nâng cổ phần lên 30%

De Beers, tập đoàn khai thác kim cương lâu đời bậc nhất thế giới, đang tiến gần một cuộc đổi chủ. Ngày 9/11, Tổng thống Botswana Duma Boko cho biết nước này sẽ nâng cổ phần tại De Beers từ 15% lên 30% và trở thành cổ đông đơn lẻ lớn nhất, nếu liên danh Global Diamond Consortium (GDC) thắng thầu.

Thương vụ De Beers: ai mua, ai bán?

Bên bán là Anglo American, đang nắm 85% De Beers và rao bán từ năm 2024, khi giá kim cương chịu sức ép kéo dài và kim cương nhân tạo cạnh tranh ngày càng mạnh. Botswana giữ 15% còn lại và có quyền ưu tiên mua trước phần của Anglo American, nên sự ủng hộ của nước này có sức nặng lớn.

• GDC do cựu CEO De Beers Gareth Penny dẫn dắt và được xem là ứng viên dẫn đầu.
• Liên danh có hai nhà chế tác kim cương ở Antwerp là Pluczenik và Diarough. Richemont và Signet Jewelers được cho là đang đàm phán tham gia.
• Angola và Namibia dự kiến cũng góp cổ phần. Ông Penny cho biết liên danh còn làm việc với chính phủ Oman.
• Theo Rapaport News (Jeweller Magazine dẫn lại), thương vụ dựa trên khoản trả trước 750 triệu USD và 250 triệu USD trả sau. Con số này chưa được các bên xác nhận.

National Jeweler cho biết thương vụ được kỳ vọng hoàn tất trước cuối năm. Tuy vậy, Anglo American, Botswana và liên danh vẫn phải đàm phán các thỏa thuận ràng buộc.

Kim cương tự nhiên và kim cương nhân tạo trong thông điệp của Botswana

Ông Boko công bố kế hoạch trong Thông điệp quốc gia 2026 tại thủ đô Gaborone. Ông cho rằng De Beers đã ngừng kể câu chuyện làm nên giá trị của kim cương tự nhiên, khiến nhu cầu phai nhạt, và đá tổng hợp đã làm suy yếu mối gắn bó giữa Botswana với kim cương.

Nền kinh tế phụ thuộc kim cương của Botswana đang chịu nhiều sức ép, nên ông Boko nhấn mạnh việc đa dạng hóa. De Beers đã chuyển 1 tỷ pula (khoảng 73 triệu USD) trong 10 tỷ pula cam kết cho quỹ Diamonds for Development, nhằm tài trợ các ngành ngoài kim cương.

Botswana cũng quan tâm tới Element Six, mảng kim cương công nghiệp của De Beers. Ông Boko kỳ vọng nhu cầu sẽ tăng theo các trung tâm dữ liệu, vì kim cương giúp chip AI không bị quá nhiệt. Theo National Jeweler, ông nói đá tổng hợp hợp với đầu mũi khoan hơn là ngón tay phụ nữ.

Góc nhìn An Thư

Người mua kim cương tại Việt Nam chưa cần thay đổi gì ngay, vì thương vụ còn chờ ký kết và nguồn không đề cập tới giá bán lẻ. Dù vậy, việc các nước sản xuất nắm nhiều cổ phần hơn và muốn De Beers quảng bá lại kim cương tự nhiên cho thấy ranh giới giữa hai dòng đá sẽ được nhấn mạnh hơn: tự nhiên cho trang sức, tổng hợp cho công nghiệp. Khi mua, người tiêu dùng nên yêu cầu ghi rõ nguồn gốc viên đá trên giấy kiểm định.

Xem thêm tại An Thư: Bảng giá kim cương · Ưu đãi Đổi lớn tại An Thư

Nguồn tham khảo

National Jeweler, Michelle Graff (2026-11-10). Bài được An Thư dịch và tóm lược từ bản gốc.