KIM CƯƠNG
Carat là gì? Trọng lượng, kích thước và giá kim cương
Khi đi chọn kim cương, câu hỏi quen thuộc nhất thường là “viên này bao nhiêu carat?”. Nhưng carat thật ra nói lên điều gì, và vì sao hai viên cùng carat lại có thể khác nhau cả về vẻ ngoài lẫn giá? Bài viết này giúp bạn hiểu đúng để chọn viên phù hợp.
Carat là gì và đo điều gì?
Theo GIA, carat đo trọng lượng chứ không đo kích thước. Một carat theo hệ mét bằng 200 miligam, tức 1/5 gam. Mỗi carat chia thành 100 “point”, nên một viên 0,25 carat còn được gọi là viên “25 point”. Với viên trên 1 carat, người ta thường đọc theo số thập phân, ví dụ 1,08 carat.
Tên gọi “carat” bắt nguồn từ hạt carob mà các thương nhân đá quý thời xưa dùng làm quả cân đối trọng vì kích thước khá đồng đều. Ngày nay, đây là đơn vị chuẩn trên toàn thế giới. IGI cũng lưu ý đừng nhầm “carat” của kim cương với “karat” là đơn vị chỉ độ tinh khiết của vàng.
Vì sao cùng carat nhưng nhìn to nhỏ khác nhau?
Kim cương thường được ngắm từ phía trên, nên điều mắt bạn thấy là diện tích mặt trên chứ không phải cân nặng. IGI so sánh vui: một cân thịt viên và một cân bánh kếp có cùng khối lượng nhưng bề mặt rất khác nhau. Có ba yếu tố chính ảnh hưởng đến độ lớn khi nhìn:
- Hình dáng: các dáng sâu như cushion hay princess dồn nhiều trọng lượng vào phần thân nên nhìn từ trên xuống có vẻ nhỏ hơn round brilliant cùng carat. Các dáng nông hơn như emerald, marquise hay oval trải trọng lượng ra mặt rộng hơn nên trông lớn hơn.
- Độ trải (spread): là chiều rộng trung bình của viên đá. Ví dụ IGI đưa ra với round brilliant 1,00 carat: dáng nông có độ trải khoảng 6,65 mm, dáng cân đối khoảng 6,45 mm, dáng sâu khoảng 6,25 mm. Cùng một carat nhưng mặt trên chênh nhau rõ rệt.
- Độ sáng của giác cắt: nếu ánh sáng lọt ra ngoài qua đáy thay vì phản chiếu trở lại, viên đá sẽ tối ở rìa và trông nhỏ hơn khi không có đèn rọi mạnh. IGI nêu ví dụ viên 0,80 carat cắt tốt có thể trông lớn hơn viên 1,00 carat cắt kém trong ánh sáng thường ngày.
Vì vậy, các chuyên gia thường xem độ sâu và độ trải cùng với carat. Giấy kiểm định của IGI ghi chiều dài, chiều rộng và chiều sâu theo milimet, giúp bạn so sánh các viên với nhau.
Vì sao cùng carat, giá vẫn khác nhau?
Carat chỉ là một trong bốn yếu tố (4C). Hai viên cùng trọng lượng nhưng khác màu sắc, độ tinh khiết và giác cắt sẽ có giá trị khác nhau. GIA nhấn mạnh rằng giá trị của kim cương phản ánh cả bốn yếu tố, không riêng carat.
Bên cạnh đó, viên càng lớn càng hiếm. IGI cho biết giá tăng nhanh theo trọng lượng, và một viên 2 carat đáng giá hơn hai viên 1 carat cùng chất lượng. Nếu hai viên giống nhau về màu, độ tinh khiết và giác cắt, viên nặng hơn hiếm hơn nên giá thường cao hơn tương ứng.
Hiệu ứng “mốc carat”
Các mức 1,00, 1,50 và 2,00 carat được GIA gọi là những “kích thước vàng” vì được ưa chuộng đặc biệt. Viên 0,99 carat rất khó phân biệt bằng mắt với viên 1,00 carat, nhưng giá có thể chênh đáng kể. GIA cũng nhắc rằng những viên ngay dưới mốc như 0,97 hay 1,47 carat có thể rẻ hơn nhiều mà nhìn gần như tương đương.
Gợi ý khi chọn carat
- Đừng chỉ nhìn con số carat. Hãy xem thêm số đo milimet và độ trải trên giấy kiểm định.
- Ưu tiên giác cắt tốt, vì cắt quyết định viên đá sáng và trông lớn ra sao trong nhiều điều kiện ánh sáng.
- Cân nhắc viên ngay dưới mốc 1,00 hoặc 1,50 carat nếu muốn tối ưu chi phí.
- Nếu thích mặt đá trông lớn, bạn có thể tham khảo các dáng thon dài như oval hay marquise.
- Xem viên đá trực tiếp, dưới ánh sáng bình thường chứ không chỉ dưới đèn rọi của tủ kính.
Trải nghiệm kim cương tự nhiên tại An Thư
An Thư The Diamond Store có showroom tại 89A Nguyễn Trãi, Phường Bến Thành, TP.HCM, mở cửa 09:00–21:00 hằng ngày. Kim cương tại An Thư là kim cương tự nhiên, mỗi viên chủ đều có giấy kiểm định Liulab, DOJI hoặc SJC, với mức giá từ 8 đến 300 triệu đồng. Bạn có thể gọi hotline 033 333 6789, xem thêm tại anthu.vn hoặc đọc chính sách của An Thư.
